Afrin Operasyonunun Türkiye İçin Riskleri - Hayri Kozanoğlu

Prof.Dr Hayri Kozanoğlu, BirGün Medya’da yayınanan ‘Ekonomi Notları’ programına katıldı. Ece Zereycan ve Semih Güven’in konuğu olan Kozanoğlu’nin konuşmasından notlar aktarıyoruz.
2018-01-22


Neden Afrin’e Operasyon Yapılıyor?

Neden Afrin’e operasyon yapılıyor sorusu sorulduğu zaman cevap alamayacağımızı düşünüyorum. Amerika’nın zaten varlığının olmadığı, YPG’nin en önemli merkezlerden birisi olmayan bir yerin Türkiye’nin bekasını nasıl tehdit ettiğini anlamak zor.

Bu adım neden atıldı. Öncelikle iç politika adımı atmak için bu operasyon yapıldı. Bu konuda bir başarı sağladı. Toplumu bu konuda arkasına toplayabildi. İkincisi de çok fazla Rusya’nın uluslararası oyuncuların dahi anlamakta güçlü çektiğini düşünüyorum.  Son gelişmeleri bir düşünelim, İdlib’de, ki Türkiye daha önce İdlib’in Suriye rejiminin etkinlik alanı içinde olmaması gerektiği yönünde fikir beyan ediyordu. Rusya destekli Esad güçleri, cihatçı güçleri sıkıştırmaya başlayınca ondan başlayan bir kaygı olduğunu düşünüyorum. Ama bunu bu şekilde ifade etmek, toplumu bunu ikna etmek kolay olmayacağından Afrin üzerinden böyle bir operasyona girişildi.

Afrin Operasyonu ABD Varlığını Kalıcılaştırıyor

ABD, büyük bir fırsat vermiş oldu, bahane yaratmış oldu. Neydi, bu geçtiğimiz hafta sınırda YPG’nin omurgasını oluşturacağı 30 bin kişilik ordu oluşturacağını ilan etti. Erdoğan’a müdahale için bir koz verdi. Amerikan devlet yapısı bugün paramparça. Hangi aktörün ne dediği anlaşılmıyor. Bu, 30 bin kişi ifade edildi, Dış işleri bakanı bunun doğru olmadığını söyledi ancak bir kere ortaya atılmış oldu. ABD, Suriye’yi savaşa sürüklemekte büyük vebali olan bir güç olarak buna karşı çıkmak gerek ama ABD’nin Fırat’ın batısında bir gücü bulunmuyor. ABD, Rusya’nın alanında karışıklık çıkması işine gelen bir durum. Bu durum bir yanıyla da Fırat’ın doğusunda ABD’nin hakimiyetini meşrulaştırır, güçlendirir. Öbür tarafta da Rojova tarafında ABD’yle ilişkileri sıkılaştırmanın gerekçesini oluşturur.

Suriye’den Dış Güçlerin Eline Çekmesi Gerekir

Bütün dış güçlerin Suriye’den elini çekmesi gerekir. Orada iki realite var. Birincisi, Şam merkezli Esad yönetimi. Eleştirilebilir, diktatör deniliyor, demokratik bir yönetim olmadığını biliyoruz. Ancak burada şöyle bir gerçek var ki Aleviler, Hristiyanlar, laik yaşamdan yana olan Sunni Araplar, rejime başta karşı olan yerel halkta cihatçıları gördükten sonra rejimin arkasında. İkinci realite de ülkenin 5’te birinde yer alan Kürt realitesidir. Bu iki realitenin birbirini tanımaması, Kürtlerin haklarını tanıyan, kendileriyle ilgili kararları vermesine olanak tanıyan ve emperyalizmin bölgedeki varlığının gerekçelerini ortadan kaldıran bir çözüm yolu bulunması gerekir. Bugün, ÖSO’ya bakıldığında, IŞİD’cilerden farklı olmadığını görüyoruz. Bunlar yerel unsurlar da değil. Özbeklerden, Çeçenlerden pek çok unsur var. Bir cihat savaşı için oraya girdiler ve Suriye’nin yerli ve milli unsurlar değil. Esad ve Kürt güçlerinin laik bir yönetimden yana olmak gibi ortak paydaları da var, bizim temennimiz bu ortak paydada buluşmalarıdır.

Türkiye İçin Riskler

Bir sınır harekatı olarak kalacaksa bir riskler ortaya çıkmayabilir. Hükümetin neye niyetlendiğini anlamak kolay olmuyor. Şuana kadar ki ifadelerinden oluşabilecek riskleri sıralamak gerekirse, birincisi bu uluslararası hukuk açısından sorunlu bir durum. BM Güvenlik Konseyi’ne geldiği durumda Rusya nasıl tutum alacak buna bakmak gerekir. Bunun bir sınır operasyonunu açmayacağının teminatı verilirse bilemem ama bunun BM Güvenlik Konseyi tarafından mahkum edilme ihtimalini yüksek görüyorum. İkincisi, ABD’nin varlığını meşrulaştırmak, ABD-YPG ilişkisini pekiştirmek gibi bir riski var. Bugün, ABD’ye saydıranlar ABD’yi orada kalıcı kılmış olabilirler. Üçüncüsü, İdlib’deki güçlerin Afrin’e destek vermek için bölgeye geldiği söyleniyor. Bu güçlerle birlikte olunursa, Rusya ile karşı karşıya kalma ihtimali var. Dördüncüsü de büyük bir güç gösterisi yapılıyor. F-16’lar, o çok kızdığımız ABD’den aldığımız uçaklar. Bunların yedek parçaları oralardan geliyor. Yarın oralarda büyük sorunlar yaşamaya başladığınızda uçak çıkaramayacak hale gelebilirsiniz.