Eriyen İktidar-Yaşar Aydın

BirGün Gazetesi köşe yazarı Yaşar Aydın, seçim sonuçlarından sonra ortaya çıkan tablonun AKP'nin erimesinin durdurulamadığını ortaya döktüğünü söyledi.
2018-06-26

BirGün Gazetesi köşe yazarı Yaşar Aydın, seçim sonuçlarından sonra ortaya çıkan tablonun AKP'nin erimesinin durdurulamadığını ortaya döktüğünü söyledi. 

Yaşar Aydın'ın bugünkü yazısında bazı bölümler; 

Türkiye, siyasi tarihinin en önemli seçimlerinden birini geride bıraktı. Erdoğan, yeni sitemin ilk Cumhurbaşkanı oldu. AKP-MHP bloku 600 vekilli Meclis’te çoğunluğu aldı.

Muhalefetin, büyük umutlarla girdiği seçimde kampanya boyunca artan bir grafik ortaya koyması AKP ve Erdoğan için “acaba” sorularının artmasına neden olmuştu. Ama işlerinin o kadar kolay olmadığı bir kez daha görüldü. Şapkadan tavşan çıkarmayı beceremeyince seçimin galibi Erdoğan oldu.

İktidar organları ve yandaş basının “mutlak bir zafer” olarak sunduğu 24 Haziran seçimleri, AKP için uzun soluklu bir iktidarı müjdeleyebilir mi? Bunun için biraz daha geriye gidip Erdoğan ve AKP’nin yolculuğuna bakmak lazım.

1 Kasım’dan bu yana gerileme sürüyor

AKP açısından manzara çok iyi görünmüyor. 1 Kasım ve arkasından gelen 16 Nisan Referandumu AKP’de erimenin durdurulamadığını gösteriyor. Edirne’de yüzde birlik bir artış dışında oylarını yükselttiği kentler Kürt illeri oldu. Türkiye’nin yüzde 85’inde AKP oy kaybetmiş gözüküyor. Üstelik bu illerin çoğunluğunda oy erimesi yüzde 5’in çok üstünde. Bu illerin içerisinde Erdoğan’ın memleketi olan Rize de var.

Gerileyen AKP, MHP'ye bonkör olmak zorunda 

Şu anda ortaya çıkan fotoğrafa bakıldığında Erdoğan’ın kişisel ağırlığı ve MHP ile kurulan ittifakla Cumhurbaşkanlığı seçimini kazanan ama daha ilk seferde tek başına Meclis çoğunluğunu kaybeden bir AKP ile karşılaşıyoruz. Bu seçim sonuçları aynı zamanda krizli ve kırılgan yeni bir döneme de işaret ediyor.

Haritanın bize sunduğu bir başka veri de AKP açısından büyük kentlerde sorunun devam ettiği. 16 Nisan Referandumu’nda çıkan ‘evet’ oylarının büyük oranda AKP hanesine yazılmış olması ile seçmen desteğindeki düşüş çok fark edilememişti. MHP’nin büyük şehirlerde aldığı oy AKP’nin bu kentlerdeki oyunun yüzde 40’ın da altında olduğunu gösteriyor.

AKP-MHP bloku Meclis’te çoğunluğu aldı ama tablo AKP’de erimenin durdurulamadığını ortaya koydu. AKP, Türkiye’nin yüzde 85’inde oy kaybetmiş görünüyor. Üstelik bu kayıp bazı yerlerde yüzde 5’in çok üstünde. Bu sonuç krizli ve kırılgan yeni bir döneme işaret ediyor. Erdoğan sadece iktidarda kalmak için değil, siyasal ve ekonomik gelişmelere karşı da MHP’ye ihtiyaç duyacak. Gerileyen AKP, MHP’ye bonkör olmak zorunda kalacak

Şimdi ne yapacak?

Yeni sistemde hükümet parlamentoda kurulmayacağı için Erdoğan’ın eli rahat gibi gözüküyor. Bakanlar Kurulu’nu oluşturup yola kaldığı yerden devam edebilir. Ama MHP’nin aldığı oy Meclis aritmetiğinden başka bir şey daha ifade ediyor. O da Erdoğan’ın sadece iktidarda kalmak için değil, siyasal ve ekonomik gelişmelere karşı dirençli kalmak için de MHP’ye ve Bahçeli’ye ihtiyaç duyacağı. Harita net olarak gösteriyor ki büyük yenilgiyi MHP ve Bahçeli engellemiş. Düşmekte olan bir AKP, yarılmaya rağmen ayakta kalıp güçlenen bir MHP’ye karşı hem mecazen hem de kelimenin gerçek anlamı ile bonkör olmasını gerekecek.

MHP kendini korudu

Seçimin sürpriz partisi hiç kuşkusuz ki MHP. Kampanyanın en sönük partisi durumunda olan MHP aldığı oy ve çıkardığı vekil sayısı ile kilit parti olma özelliğini devam ettiriyor. MHP özelikle geleneksel tabanı olan İç Anadolu’da kendisini muhafaza ettiği gibi oy oranında birkaç puanlık artış sağladı. MHP’nin oy artırdığı bir başka coğrafya ise Doğu ve Güneydoğu illeri. Buralardan milletvekili çıkaramazsa da neredeyse her ilde 2-3 puanlık artışlar sağladılar. Bu da özelikle Batı’dan kaybettikleri oyları telafi etmelerine yardımcı oldu. Bu illerdeki artışın bir kaynağının da bölgede sayıları artan kamu görevlilerinin varlığı olabilir. Bu da başta emniyet olmak üzere MHP’nin yeniden kamuda varlığının hissedildiği anlamına geliyor.

İYİ Parti için ev ödevi

Seçim sonuçları üzerinden İYİ Parti başarısız bulunarak eleştiriliyor. Oysa ilk seçiminde yüzde 10’luk barajı aşabileceğini gösteren ve 44 vekil çıkaran İYİ Parti seçimin kazananlarından biri. Özelikle Türkiye siyasetinde merkez sağla özdeşleşen kentlerde ciddi bir varlık göstermesi bir seçimlik parti olmadığını da gösteriyor. Yine harita üzerinden bir değerlendirme yapıldığında İYİ Parti’nin sanılanın aksine sadece MHP’den değil aynı zamanda AKP’den ve çok az da olsa CHP’den oy devşirdiği görülecektir. Devşirilen bu oyların ortak özeliği ise büyük oranda merkez sağ bir geçmişe dayanıyor olmasıdır. İYİ Parti Batı illerinde istediği sonucu alsa da iç ve güney bölgelerde hedeften çok uzak. Seçim sonuçları aynı zamanda İYİ Parti’ye yeni ev ödevleri de sunmuş oldu.